Historiani dhe autori holandez Rutger Bregman ka kritikuar ashpër modelin aktual ekonomik dhe strategjik të Bashkimit Evropian, duke thënë se kontinenti po mbështetet te morali dhe rregullat, ndërkohë që po humbet fuqinë reale industriale dhe teknologjike.
Sipas tij, Evropa e sheh veten si një “superfuqi morale”, duke promovuar rendin e bazuar në rregulla, demokracinë liberale dhe vlerat sociale. Por ai paralajmëron se morali pa fuqi konkrete nuk mjafton për të ndikuar në botë.
“Morali pa pushtet është thjesht një iluzion,” thekson Bregman për Bloomberg Weekend.
Ai përmendi si shembull Aktin Evropian për Inteligjencën Artificiale, të cilin BE-ja e prezantoi si rregulloren e parë serioze globale për AI, pavarësisht se nuk ka pothuajse asnjë kompani të madhe vendase në këtë sektor. “Jemi bërë shumë të mirë në qeverisjen e industrive që nuk i kemi,” shtoi ai.
Bregman përdori edhe një metaforë për të përshkruar situatën ekonomike të Evropës. Ai tregoi për një reklamë në metronë e Parisit me sloganin “Jeta është shumë e shkurtër për një karrierë të mërzitshme”, e cila promovonte markën kozmetike L’Oreal. Sipas tij, kjo simbolizon faktin se talentet më të mira evropiane shpesh drejtohen drejt industrive të luksit, në vend të teknologjisë dhe inovacionit.
Ai vuri në dukje se lista e kompanive më të vlefshme evropiane dominohet nga marka të modës dhe produkteve luksoze si Louis Vuitton, L’Oreal dhe Dior, ndërsa mungojnë gjigantët teknologjikë.
Në përfundim, Bregman argumenton se nëse modeli liberal dhe social-demokrat evropian dëshiron të mbijetojë dhe të udhëheqë globalisht, kontinenti duhet të investojë seriozisht në ndërtimin e fuqisë së tij ekonomike, industriale dhe teknologjike.
“Nëse besojmë te vlerat tona, duhet të jemi të gatshëm t’i mbështesim me fuqi reale,” përfundon ai.
