Vlerësimi i ri ndryshon parashikimet e mëparshme se udhëheqësi i Rusisë nuk do ta provokonte aleancën gjatë luftës në Ukrainë, shkruan The Wall Street Journal.
Presidenti rus, Vladimir Putin, mund të përpiqet ta testojë vendosmërinë e NATO-s me një sulm të kufizuar ndaj një vendi anëtar të aleancës gjatë viteve të ardhshme, sipas raporteve të reja të inteligjencës amerikane, të cilat paraqesin skenarë të mundshëm që variojnë nga një sulm kibernetik deri te një inkursion tokësor në shkallë të vogël.
Vlerësimet, të përshkruara nga zyrtarë amerikanë, vijnë në një kohë kur ka mungesë të disa llojeve kritike të municioneve që ushtrisë amerikane do t’i duheshin për t’u përballur me Rusinë ose Kinën në një luftë të mundshme në të ardhmen.
SHBA-ja i ka reduktuar ndjeshëm rezervat e këtyre armëve për shkak të dërgesave në Ukrainë pas pushtimit rus, si dhe për shkak të konfliktit të SHBA-së me Iranin.
Në mesin e rezervave që konsiderohen të rrezikuara janë raketat me rreze të gjatë Precision Strike Missiles dhe Army Tactical Missile Systems (ATACMS), si dhe raketat kundërajrore me rreze të shkurtër Stinger, thanë zyrtarë të tjerë.
SHBA-ja më parë kishte vlerësuar se Putini nuk do ta provokonte një vend anëtar të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), përderisa vazhdonte të luftonte në Ukrainë. Por ky vlerësim ndryshoi në fillim të këtij viti, thanë zyrtarët amerikanë, pasi Putini po gjendet nën presion në Ukrainë dhe njëkohësisht po përballet me presion të brendshëm për të siguruar një fitore. Dronët e Kievit po i shkaktojnë dëme gjithnjë e më të mëdha si ushtrisë ruse, ashtu edhe industrisë së naftës, ndërsa forcat e Putinit po shënojnë përparime më të vogla në vijën e frontit, mes humbjeve të mëdha në njerëz.
Udhëheqësit amerikanë dhe evropianë po shohin gjithnjë e më shumë shenja se Rusia po kryen sulme provuese për të testuar vendosmërinë e NATO-s, përfshirë raketa lundruese ruse që kanë përfunduar në Poloni dhe dronë që kanë hyrë në Rumani.
Nëse Putini do ta sulmonte NATO-n ndërkohë që lufta në Ukrainë vazhdon, qëllimi i tij do të ishte përçarja e aleancës, thanë zyrtarët amerikanë.
“Pikëpyetja është se si do të reagonin Shtetet e Bashkuara në një rast të tillë”, tha Heather Conley, bashkëpunëtore e lartë në American Enterprise Institute, duke folur për mundësinë e një inkursioni rus. “Gjithmonë ka qenë një qëllim [i Rusisë] që ta sfidojë besueshmërinë e NATO-s dhe t’i ndajë Shtetet e Bashkuara nga aleatët e tyre.”
Ndërsa Putini po has vështirësi për t’i siguruar përfitimet që dëshiron në Ukrainë, zyrtarët e inteligjencës amerikane kanë analizuar nëse Moska synon t’i përshkallëzojë në një të ardhme të afërt veprimet e saj agresive ndaj aleatëve evropianë, thanë personat e njohur me çështjen. Shqetësimi është se Putini mund të bëhet më i rrezikshëm kur gjendet i ngushtuar dhe nën presion, thanë zyrtarët amerikanë.
Kërcënimet e mundshme variojnë nga një sulm kibernetik ndaj një vendi të NATO-s, dërgimi i grupeve të armatosura pa shenja identifikuese për të pushtuar territor, deri te një inkursion i kufizuar në krahun lindor të aleancës. Sipas vlerësimeve të inteligjencës amerikane, koha e mundshme për një veprim të tillë nga Rusia llogaritet të jetë nga kjo vjeshtë deri në vitin 2029.
Sipas raporteve, probabiliteti i skenarit më ekstrem — një inkursion i kufizuar tokësor — është i ulët, por rritet me kalimin e kohës. Një veprim i tillë gjithmonë është konsideruar jashtëzakonisht i pamundur, sepse do të aktivizonte Nenin 5 të NATO-s, i cili i obligon anëtarët për mbrojtje kolektive. Megjithatë, Neni 5 është më pak i qartë sa i përket mënyrës se si NATO-ja duhet t’u përgjigjet kërcënimeve kibernetike ose hibride.
“Ky gjithmonë ka qenë sfida e NATO-s: si t’i përgjigjet një sulmi që mbetet nën pragun e Nenit 5, dhe deri më tani ka qenë shumë e qartë se aleatët e NATO-s kanë preferuar të mos e përshkallëzojnë situatën”, tha Conley. Për shembull, kur Rusia ndërmori një seri sulmesh kibernetike ndaj Estonisë në vitin 2007, vendi zgjodhi ta menaxhonte krizën në nivel dypalësh.
Zëdhënësit e Departamentit amerikan të Mbrojtjes dhe të Shtabit Suprem të Fuqive Aleate të NATO-s në Evropë refuzuan të diskutonin informacione të ndjeshme të inteligjencës. Një zëdhënës i Zyrës së Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare nuk iu përgjigj kërkesës për koment.
“Ne gjithmonë po shqyrtojmë dhe po përgatitemi për një numër të madh skenarësh. NATO-ja po vëzhgon dhe ne jemi të gatshëm të pengojmë dhe të mbrohemi sipas nevojës, gjë që vazhdojmë ta dëshmojmë”, tha koloneli Martin O’Donnell, zëdhënës i NATO-s.
Vlerësimet e reja shtojnë shqetësimet ekzistuese mes zyrtarëve amerikanë për mungesën e disa municioneve kritike. Përveç disa raketave me rreze të gjatë dhe të shkurtër veprimi, në nivele të ulëta janë edhe rezervat e sistemeve kritike të mbrojtjes ajrore, përfshirë interceptorët Patriot, SM-3 dhe Terminal High Altitude Area Defense (THAAD), si dhe radarët THAAD dhe njësitë e artilerisë së mbrojtjes ajrore, thanë zyrtarët.
Zëdhënësi kryesor i Pentagonit, Sean Parnell, i quajti të pavërteta pretendimet për mungesë municionesh. Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha se ushtria amerikane kishte “më shumë se mjaftueshëm” municione për t’i “shërbyer të gjitha objektivave strategjike të presidentit Trump”, duke shtuar se presidenti u ka kërkuar kontraktorëve të mbrojtjes të prodhojnë më shumë municione.
“Ne kemi gjithçka që nevojitet për të goditur në kohën dhe vendin që zgjedh Presidenti”, tha Parnell. “Në disa komanda luftarake, ne tashmë kemi kryer operacione të suksesshme, ndërkohë që kemi ruajtur një arsenal të madh dhe të gatshëm për të mbrojtur njerëzit dhe interesat tona. Çdo kundërshtar që e ngatërron zhurmën mediatike me dobësinë amerikane do ta mësojë të vërtetën në mënyrën e vështirë.”
Në një konflikt të mundshëm me Rusinë, armë të tilla si Precision Strike Missile dhe Army Tactical Missile Systems (ATACMS), që të dyja lëshohen nga sistemi raketor i artilerisë me lëvizshmëri të lartë HIMARS, si dhe raketat Stinger, do të ishin thelbësore për zmbrapsjen e një pushtimi tokësor, tha Tom Karako nga Center for Strategic and International Studies (CSIS).
Mungesa e municioneve kritike ka nxitur debat brenda qeverisë amerikane lidhur me rënien e rezervave të armëve, ndërsa Trump po shqyrton hapat e ardhshëm ndaj Iranit. Gjenerali Dan Caine, kryetar i Shefave të Bashkuar të Shtabit, së fundmi e paralajmëroi Shtëpinë e Bardhë për pakësimin e interceptorëve të mbrojtjes ajrore, kishte raportuar më herët The Wall Street Journal.
Kjo çështje përbën shqetësim për Caine, i cili beson se rezervat e ulëta nuk do ta pengonin rifillimin e operacioneve të mëdha luftarake kundër Iranit, por do ta shtonin rrezikun.
Analistët jashtë qeverisë kanë paralajmëruar vazhdimisht se përdorimi i madh i municioneve në Lindjen e Mesme mund ta dëmtojë aftësinë e SHBA-së për t’i frenuar kundërshtarët në pjesë të tjera të botës, përfshirë jo vetëm Rusinë, por edhe Kinën.
Një raport i fundit i Center for Strategic and International Studies analizoi shtatë llojet kryesore të municioneve që ishin përdorur në luftën me Iranin. Për shembull, raporti i përditësuar vlerëson se SHBA-ja ka përdorur ndërmjet 1.060 dhe 1.430 raketa Patriot gjatë luftës me Iranin, duke lënë ndoshta vetëm rreth 870 të tilla në arsenalin amerikan.
“Nëse çështja do të ishte vetëm lufta kundër Iranit, edhe pse kemi përdorur gjysmën e interceptorëve, madje pak më shumë, ende na ka mbetur rreth gjysma. Pra, mund të vazhdonim kundër Iranit për një kohë të konsiderueshme”, tha Mark Cancian, bashkautor i raportit të CSIS-it.
“Problemi është se Pentagoni tani është shumë i shqetësuar për atë se çfarë pasoja ka kjo në Paqësorin Perëndimor në raport me Kinën.”
Sqarim: Përkthimi i artikullit është bërë në mënyrë automatike nga inteligjenca artificiale.
