Roscosmos jep shpjegim zyrtar për “transferim pune”, ndërsa burime të pavarura raportojnë shqetësime mbi shkelje të mundshme të rregullave amerikane të kontrollit të eksportit.
Astronauti rus Oleg Artemyev është larguar nga ekuipazhi kryesor i misionit të ardhshëm Crew-12 të SpaceX në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), pas akuzave se ai ka fotografuar teknologji të klasifikuar në shkelje të rregulloreve amerikane të kontrollit të eksportit. Vendin e tij e ka zënë kolegu i Roscosmos, Andrei Fedyaev, raportoi The Insider më 2 dhjetor, duke u cituar nga United24 Media.
Sipas burimeve të përmendura, Artemyev u tërhoq nga trajnimi në qendrën e SpaceX në Hawthorne, Kaliforni, javën e kaluar. Ai dyshohet se ka bërë fotografi të motorëve të raketave dhe materialeve të tjera të brendshme me telefonin e tij, të cilat më pas i ka nxjerrë jashtë SHBA-së. Po të njëjtat burime pretendojnë se NASA ka preferuar që incidenti të mos bëhet publik për të shmangur polemikat, ndërsa as SpaceX dhe as NASA nuk kanë komentuar zyrtarisht.
Në anën tjetër, Roscosmos dha një version të ndryshëm të situatës. Në deklaratën e saj zyrtare, agjencia ruse njoftoi se ndryshimi në ekuipazh u bë “në lidhje me transferimin e [Artemyev] në një punë tjetër”, pa përmendur akuzat e ngritura mbi shkeljen e rregullave të SHBA-së.
Ndërkohë, faqja zyrtare e Qendrës së Trajnimit të Astronautëve Gagarin e rendit tashmë Andrei Fedyaev si anëtar të ekuipazhit kryesor të misionit Crew-12. Misioni, i zhvilluar në kuadër të programit Commercial Crew të NASA-s dhe marrëveshjes së shkëmbimit hapësinor me Roscosmos, pritet të niset me anijen kozmike Crew Dragon më 15 shkurt 2026.
Oleg Artemyev, 54 vjeç, është një astronaut me përvojë, me tre fluturime hapësinore dhe 560 ditë të kaluara në orbitë. Ai ka shërbyer gjithashtu si deputet në Dumën e Qytetit të Moskës që nga viti 2019, si anëtar i partisë Rusia e Bashkuar.
Nëse konfirmohet, shkelja e Rregulloreve Ndërkombëtare të Trafikut të Armëve të SHBA-së (ITAR) — të cilat kufizojnë rreptësisht eksportin dhe aksesin në teknologjitë e ndjeshme hapësinore dhe mbrojtëse — mund të sjellë pasoja serioze ligjore dhe diplomatike.
