Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i zemëruar me dështimin e aleatëve të NATO-s për të ndihmuar në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit dhe i irrituar që planet e tij për të marrë Grenlandën nuk kanë përparuar, ka diskutuar me këshilltarët mundësinë e tërheqjes së disa trupave amerikane nga Evropa, tha një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë për Reuters të enjten.
Nuk është marrë ende asnjë vendim, dhe Shtëpia e Bardhë nuk i ka dhënë Pentagonit udhëzime për të hartuar plane konkrete për një reduktim të trupave në kontinent, tha zyrtari, i cili kërkoi të mbetet anonim për të diskutuar mbi çështje të brendshme.
Megjithatë, vetë diskutimet tregojnë se sa shumë janë përkeqësuar marrëdhëniet midis Uashingtonit dhe aleatëve të tij evropianë në NATO në muajt e fundit. Ato sugjerojnë gjithashtu se vizita në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, nuk arriti të përmirësojë ndjeshëm marrëdhëniet transatlantike, të cilat mund të jenë në nivelin më të ulët që nga themelimi i NATO-s në vitin 1949.
Shtëpia e Bardhë ka deklaruar publikisht se Trump ka konsideruar edhe tërheqjen e plotë nga aleanca. Tërheqja e trupave nga Evropa do t’i mundësonte Trumpit të zvogëlonte ndjeshëm angazhimet e sigurisë së SHBA-së në kontinent, pa u tërhequr zyrtarisht, një veprim që do të testonte ligjin kushtetues.
SHBA aktualisht ka më shumë se 80,000 trupa në Evropë dhe ka luajtur një rol qendror në arkitekturën e sigurisë së Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore. Më shumë se 30,000 prej tyre ndodhen në Gjermani, ndërsa numra të konsiderueshëm janë të stacionuar edhe në Itali, Mbretërinë e Bashkuar dhe Spanjë.
Zyrtari nuk specifikoi se cilat vende mund të preken apo sa trupa mund të tërhiqen nëse Trump vendos të ecë përpara me këtë ide.
I pyetur për koment, një zëdhënës i NATO-s e referoi Reuters te intervista e Rutte për CNN të mërkurën.
Në atë intervistë, Rutte tha se e kupton frustrimin e Trump ndaj aleancës, por se “shumica e madhe e vendeve evropiane” kanë qenë ndihmuese në përpjekjet e Uashingtonit në luftën në Iran.
Pas takimit me Trumpin, sekretari i përgjithshëm u tha qeverive evropiane se Trump kërkon angazhime konkrete për të ndihmuar në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit brenda disa ditësh, raportoi më herët Reuters.
ALEANCË NË KRIZË
Edhe pse Trump ka pasur prej kohësh një marrëdhënie të tensionuar me NATO-n — duke akuzuar shpesh vendet evropiane për shpenzime të pamjaftueshme në mbrojtje — tre muajt e fundit kanë qenë veçanërisht të vështirë.
Në janar, Trump shkaktoi një krizë transatlantike kur rinovoi kërcënimet për të aneksuar Grenlandën, një territor i jashtëm i Danimarkës. Që nga shpërthimi i luftës me Iranin më 28 shkurt, ai ka shprehur zhgënjim të thellë që aleatët e NATO-s nuk kanë ofruar ndihmë për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, një rrugë jetike për furnizimet globale me energji, e cila ka mbetur kryesisht e mbyllur pavarësisht një armëpushimi të brishtë të shpallur këtë javë.
Diplomatët e NATO-s kanë thënë më parë se SHBA nuk e ka bërë të qartë nëse pret që një mision në Ngushticën e Hormuzit të fillojë gjatë apo pas konfliktit, dhe nuk ka specifikuar çfarë kapacitetesh kërkon nga secili vend anëtar.
Wall Street Journal raportoi të mërkurën se zyrtarë të lartë të administratës po diskutonin zhvendosjen e trupave nga vendet evropiane, udhëheqësit e të cilave kanë qenë kritikë ndaj luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, drejt vendeve që kanë qenë më mbështetëse.
Megjithatë, zyrtari i Shtëpisë së Bardhë i tha Reuters se Trump po diskutonte veçanërisht kthimin e trupave në SHBA, dhe jo zhvendosjen e tyre në vende të tjera.
Zyrtari shtoi se Trump është veçanërisht i irrituar nga ajo që ai e percepton si përpjekje të Evropës për të injoruar synimet e tij për të marrë Grenlandën.
Pas takimit me Rutte në Zvicër në janar, Trump kishte sugjeruar se një marrëveshje ishte afër për t’i dhënë fund mosmarrëveshjes mbi territorin danez. Megjithatë, një marrëveshje e tillë nuk është arritur.
“Ai i kërkoi NATO-s konkretisht të dalë me një plan kur ishim në Davos, dhe ata nuk po e marrin seriozisht,” tha zyrtari.
